نما در معماری(elevation or facade):

در سال های اخیر، پس از مطرح شدن دوباره اهمیت فضاهای عمومی و ارزش زندگی شهری، نما اهمیت دوباره ای پیدا کرد. نما درعمل، درون ساختمان را از بیرون جدا میکند. نما باعث می شود ما بفهمیم که طراح و معمار و سازنده هر ساختمان دارای چه عقیده، فرهنگ و ذوقی است. در واقع حالتی است که فرد مالک یا طراح از خود در برابر بیرون دارد.نماهای ساختمانی جنبه خصوصی ندارند. نامهایی که به سمت کوچه و بافت شهر دارد جنبه عمومی دارند. بنابراین  نمای ساختمان از یک طرف دارای جنبه اجتماعی و از طرف دیگر نمود شخصیت ساکنان است. نما در واقع یک سطح صاف و تخت نیست بلکه سطح انتقالی بین فضای داخلی و خارجی است که با برجستگی های تراس و چیزهای دیگر با فضای داخل ارتباط پیدا می کند.
نمای هر ساختمان در شکل دهی به مجموعه شهری که در آن واقع شده است خیلی مؤثر است. اگر به نمای یک ساختمان بدون در نظر گرفتن نمای دیگر ساختمان های شهر توجه کنیم می بینیم که یکنواختی نمای شهر در مجموع از بین می رود.
نمای هر ساختمان تأثیر مستقیم بر شهری دارد که در آن قرار گرفته و تأثیر آن را در بدنه خیابان ها یا میدان های آن شهر می بینیم. تفاوت بین شهری بودن یا فردی بودن نما در صورتی از بین می رود که ساختمان جزئی از شهر در نظر گرفته شود و ارتباط آن با محیط اطراف خودش چند جانبه باشد.

دلایل استفاده از نما(reason):

۱- زیبا و دلپذیر کردن شکل ظاهری و بیرونی ساختمان ها و دورنمایی که مناسب و قابل قبول برای شهر یا محلی که ساختمان در آن بنا شده، باشد.
۲- جلوگیری از هدر رفتن انرژی در تمام فصل ها ، چون نقش یک عایق حرارتی را اجرا می کند.
۳- جلوگیری از آلودگی های صوتی. نمای ساختمان باعث جلوگیری از ورود صداهای آزار دهنده محیط بیرون، به فضای داخلی ساختمان های اداری، مسکونی و … می گردد.
۴- نما باعث می شود که ساختمان ها مقاومت بیشتری در مقابل شرایط نامساعد جوی پیدا کنند مثل زلزله ها، باد و باران و رطوبت های خورنده، یخبندان و مانند آن. در کل نما باعث افزایش طول عمر ساختمان می شود.

نمای ساختمان بصورت کلی به سه دسته تقسیم می شود:

۱- نمای سنتی(The traditional facades): همانطورکه می دانید، از مصالح مختلف مثل آجر، سنگ، بتن، شیشه و … برای ساخت نمای ساختمان استفاده می شود برای مثال می توانیم نماسازی به روش سنتی (اندودکاری) را بگوییم. در این روش برحسب شرایط جوی منطقه، جنس مصالح از نظر جذب آب و رطوبت و میزان مقاومت و چسبندگی و چیزهای دیگر، از ملات های سیمانی گچی، گلی، آهکی و یا ترکیبی از آنها استفاده می شد. به عنون مثال از نظر مقاومت ، ملات های سیمانی دارای بیشترین مقاومت و ملات های گلی و گچی به ترتیب دارای کمترین مقاومت هستند.
۲- نماسازی با استفاده از روکش های خارجی(External cladding): بکار گرفتن روکش های خارجی مثل استفاده از رنگ های لعابی و انواع رنگ ها و یا استفاده از انواع روکش های ساخته شده از مواد رزینی مثل رزین های اکریلیک، پلی استر و غیره . . . یا نماهای مصنوعی مثل انواع کامپوزیت و سنگ های مصنوعی.
۳- نمای شیشه ای(Glass facades): استفاده از شیشه دارای قدمتی حدود ۶۵۰۰ سال است. بر اساس شواهد تاریخی، در قرن ششم میلادی برای اولین بار در کلیسایی در قسطنطنیه از شیشه به عنوان یک مصالح ساختمانی استفاده شده و قصر کریستال لندن اولین ساختمان شیشه ای بود که در سال ۱۸۵۱ ساخته شده. پس با این نگاه متوجه می شویم که کار نو و جدیدی نیست. شاید در اوایل زیاد از شیشه استقبال نشده باشد ولی بعدها با پیشرفت هایی که در تولید شیشه شد هر روز به میزان استفاده از انواع مختلف آن به عنوان یک مصالح ساختمانی زیبا، عایق و در عین حال با صرفه اقتصادی اضافه می شود. شیشه ها را به انواع شیشه های نشکن، دو یا چند جداره، عایق حرارت و صدا، رفلکس و غیره می شود تقسیم کرد.از خاصیت های مهم آن فراهم شدن امکان دید وسیع و روشنایی کافی برای ساکنان می توان نام برد.
ورودی ها یکی از عناصر اصلی یک نماست. ورودی ها جایی هستند که افراد از محل خصوصیشان وارد محل عمومی می شوند. اما به دلیل اهمیت اقتصادی که برای سازندگان دارد، اغلب ورودی ها به فضاهای کم اهمیت تبدیل شده. در بعضی از ورودی ها، ورودی افراد با ورودی اتومبیل ها یکی است و راه باریکی برای تردد افراد پیاده دارد و در برخی از ورودی ها آنقدر از تجملات استفاده شده که عملکرد ساختمان را دگرگون می کند. طبقه همکف به دلیل اینکه کاملا در معرض دید است از اهمیت زیادی برخوردار است. تراس ها چشم اندازهای جدیدی نسبت به فضاهای بیرون برای ساختمان ایجاد می کند. لبه بام حد و مرز ساختمان و آسمان است و از نظر چشمی، بام انتهای نماست. بنابراین لبه بام نمی تواند بی تفاوت با دیگر قسمت ها در آسمان رها شود.

نورپردازی در نمای ساختمان(lighting):

نمای بیرونی ساختمانها بخصوص نمای ساختمان های اداری از لحاظ نورپردازی خیلی مهم است. چراغ ها باید در رابطه با فرم معماری نما طراحی شوند. چنانچه نمای ساختمان در خیابان ها و معابر عمومی قرار گیرد، بخش پایینی نما می تواند نورپردازی قوی تری در مقایسه با قسمت های بالایی نما داشته باشد. البته این امر بیشتر در مورد ساختمان های مرتفع صدق می کند.
به طور کلی نما در تمامی ساختمان ها یکی از نکته های اصلی معماری و دکور محسوب می شود. چرا که هر کس که بخواهد وارد ساختمان شود اولین چیزی که به نظرش بیاید نمای ساختمان است اگر نما زیبا باشد برای او دلچسب و گواراست و اگر زیبا نباشد حتی دلش نمی خواهد وارد آن ساختمان شود. نما در خرید و فروش آپارتمان و ساختمان خیلی تأثیر دارد چه بسا که خیلی از سازندگان بیشتر از اینکه در داخل ساختمان از مصالح خوب استفاده کنند، در نما از مصالح خوب استفاده می کنند و نظر مشتری ها را جلب می کنند.

عناصر و  اجزاء  نما

این عناصر در دسته‌های‌ زیر قابل‌ تقسیم‌بندی‌اند:

۱ – پهنه‌بندی‌ سطوح(Zoning levels)   ۲ – خط زمین(Land line)    ۳ – خط آسمان (Skyline)   ۴ – سطوح‌ کدر و شفاف(Opaque and transparent surfaces)    ۵ – ورودی(Entrance)    ۶ – بالکن (Balcony)   ۷ – کنسول (Console)   ۸ – پلکان‌ (Stairway)   ۹ – جنس‌ و رنگ‌ مصالح‌(material and materials color)    ۱۰ – سطوح‌ پر و خالی‌(full and empty surfaces)    ۱۱ – تناسبات‌(Proportions)    ۱۲ – خطوط غالب‌ در نما(Most lines on the facade)    ۱۳ – عرض‌ قطعات(Width of parts)    ۱۴ – هندسه‌ پنهان‌ (Hidden Geometry)   ۱۵ – تزئینات (Decorations)   ۱۶ – عناصر الحاقی‌(Additional elements)

پهنه‌بندی‌ سطوح

سطح‌ هر نما معمولاً به‌ پهنه‌های‌ مختلف‌ قابل تقسیم‌ شده است‌. این‌ پهنه‌ها زمانی‌ ادراک‌ می‌گردند که‌ بتوان‌ محدوده‌ای‌ برای‌ آن‌ تشخیص‌ داد. یک‌ نما ممکن‌ است‌ تنها یک‌ پهنه‌ و یا متشکل‌ از پهنه‌های‌ متفاوت‌ باشد.

پهنه‌ها یا توسط احجام‌ متفاوت‌ ایجاد می‌گردند و یا توسط محدوده‌هایی‌ که‌ ایجاد مرز می‌نمایند. هرگونه‌ تغییر در بافت‌ سطوح‌ یا نحوه‌ ترکیب اجزاء آن‌ پهنه‌ای‌ متفاوت را ارائه می‌دهد.

آنچه‌ در پهنه‌بندی‌ یک‌ نما در این کلینیک مدنظر قرار می گیرد:

۱ – ابعاد و اندازه‌ پهنه‌ها    ۲ – تناسبات‌ هر پهنه‌    ۳ – نحوه‌ ترکیب‌ پهنه‌ها    ۴ – شکل‌ هر پهنه‌    ۵ – بافت‌ پهنه‌

توجه به خط آسمان و زمین و ترکیب بندی صحیح باعث پویایی در نمای ساختمان شده است.

سطوح‌ کدر و  شفاف

سطوح‌ شفاف‌ آن‌ بخشی‌ از بدنه‌ را شامل‌ می‌شوند که‌ از مصالح ‌شفاف‌ یا نیمه‌شفاف‌ مانند شیشه ساخته شده باشد.

سطوح کدر از مصالح‌ غیرشفاف‌ ساخته‌ می‌شوند مانند: آجر، سیمان‌ و…

در بررسی‌ این‌ سطوح‌ و دست‌یابی‌ به‌ قانونمندی میان‌ آنان‌ در یک‌ بدنه‌، باید به‌ موارد زیر توجه‌ نمود:

  • میزان‌ پیوستگی‌ یا تفرق‌ سطوح‌ شفاف که‌ نمایانگر ارتباط میان‌ سطوح‌ و نحوه‌ پراکندگی‌ شفافیت‌ در بدنه‌ است‌.
  • درصد سطوح‌ شفاف‌ به‌ کدرکه‌ نشان‌ می‌دهد چه‌ مقدار از کل ‌سطح‌ بدنه‌ شفاف‌ بوده‌ و در کل‌ بدنه‌، بدنه‌ای‌ نسبتاً شفاف‌ یا نسبتاً کدر است‌.
  • تناسبات‌ سطوح‌ یعنی‌ نسبت‌ ارتفاع‌ به‌ عرض‌ سطح‌ شفاف‌ که ‌نمایانگر میزان‌ کشیدگی‌ سطوح‌ شفاف‌ می‌باشد.
  • شکل‌ سطوح‌ شفاف‌، و اینکه‌ آیا سطح‌ شفاف‌ از نظر شکلی ‌هندسی‌ است‌ یا غیرهندسی‌، منتظم‌ است‌ یا غیرمنتظم‌، متقارن‌ و…
  • میزان‌ فرورفتگی‌ یا پیش‌آمدگی‌ احتمالی سطوح در بدنه‌ که ‌نمایانگر اختلاف‌ سطوح‌ شفاف‌ با سطح‌ بدنه می‌باشد.
  • زاویه‌ سطوح‌ شفاف‌ نسبت‌ به‌ سطوح‌ عمودی‌ بدنه. گاه‌ ممکن‌ است‌ سطح‌ شفاف‌ نسبت‌ به‌ بدنه‌ دارای‌ چرخش‌ باشد. این‌ چرخش‌ می‌تواند حول‌ محور عمودی‌ یا محور افقی‌ سطوح‌ شفاف بوده‌ و یا ترکیبی از ایندو باشد.
  • جنس‌ سطوح ‌(کاملاً شفاف‌ یا نیمه‌شفاف‌ بودن‌)
  • رنگ‌ سطوح‌
  • میزان‌ انعکاس‌ سطح‌ شفاف‌ که‌ نمایانگر میزان‌ بازتاب‌ نور توسط سطح‌ شفاف‌ و به‌ عبارتی‌ میزان‌ آینه‌ بودن‌ آن‌ است‌.
  • امکان‌ دید از بیرون‌ به‌ درون‌ توسط سطوح‌ شفاف‌.

در صورت تمایل شرکت گاتا با همکاری تیم طراحی و  اجرایی مجرب تمامی پروژه های مربوط به طراحی و اجرای نما به سبک های کلاسیک ، مدرن ، رومی ، تلفیقی ، کامپوزیت را با رعایت اصول فنی و اجرایی  انجام میدهد..

باعث افتخار است که برای شما عزیزان طراحی مختص خودتان را با توجه به علائق شما انجام بدهیم…با ما در تماس باشید..