با نگاهی کلی به پلان و چیدمان مبلمان یک آشپزخانه به سادگی می توان به مناسب یا نامناسب بودن طراحی داخلی آن پی برد. آشپزخانه هایی که در آنها فضای کافی برای حرکت در اطراف، باز کردن درب کابینت ها و درهای وسایل مختلف و محلی برای آماده سازی غذا وجود ندارد، نیازمند تجدید نظر در چیدمان داخلی و یا حتی ایجاد تغییرات بنیادی و ساختاری هستند. اصول طراحی آشپزخانه حداقل یک متر فضای آزاد را در اطراف “چزیره میانی” توصیه می نمایند.
مکان اجاق گاز، یخچال و سینک ظرفشویی که به “مثلث آشپزخانه” موسومند، در طراحی هر آشپزخانه بسیار مهم بوده و نقشی کلیدی دارند. اصولا بخش عمده هر طرح بازسازی یا اصلاح دکوراسیون در آشپزخانه بصورت مستقیم و یا غیرمستقیم به حداقل یکی از این سه عنصر مرتبط می گردد. نکته قابل توجه در این میان، وجود هندسه پنهان و ارتباطات غیرقابل انکار میان این سه راس عملکردی است که جابجایی هریک بر موارد دیگر اثرگذار می گردد.

اصول نورپردازی در آشپزخانه

در آشپزخانه های قدیمی که مانند آشپزخانه های امروزی دارای کابینت های ثابت و جاسازی شده و محل مشخصی برای اجاق گاز، یخچال و دیگر وسایل آشپزخانه نبودند ؛ نورپردازی اغلب به وسیله یک چراغ آویز سقفی که در مرکز سقف آشپزخانه نصب می شد انجام می گرفت چرا که بیشتر فعالیت های صورت گرفته شده در آشپزخانه (مانند آماده سازی مواد غذایی) بر روی میز وسط آشپزخانه انجام می شد اما آشپزخانه های امروزی با ردیفی از کابینت ها، اجاق گاز و یخچال جاسازی شده به موازات و در کنار دیوارهای آشپزخانه نیازمند شیوه دیگری از نورپردازی هستند.
در آشپزخانه های امروزی بر خلاف گذشته قسمت اعظم کار بر روی سطح کابینت ها و در کنار اجاق گاز، شیر آب و سینک ظرفشویی انجام می شود که در اکثر آشپزخانه ها همگی در کنار دیوار قرار دارند. اما هنوز چراغ های سقفی از وسط سقف آشپزخانه آویزان هستند و این امر موجب می شود تا افراد اغلب پشت به منبع نور و در زیر سایه خود مشغول به کار هستند و هنگام کار از نور کافی برخوردار نباشند ؛ با توجه به تغییرات ساختار آشپزخانه های امروزی نسبت به گذشته، ما در بخش هایی از آشپزخانه که محل انجام امورات آماده سازی و پخت و پز محسوب می شوند به نور کافی نیاز داریم مانند سطح روی اجاق گاز، سینک ظرفشویی و سطوح روی کابینت ها که برای آماده سازی وسایل آشپزی و مواد غذایی مورد استفاده قرار می گیرند.
علاوه بر نیاز آشکار به روشنایی مناسب در این قسمتها، فضای کلی آشپزخانه نیز باید از نور کافی برخوردار باشد. همچنین در بسیاری از آشپزخانه ها تعدادی از کابینت ها به صورت ویترین ساخته شده اند و از آنها برای به نمایش گذاشتن ظروف زیبا و تزئینی استفاده می شود . این کابینت ها نیز نیاز به نورپردازی داخلی دارند. با این توضیحات ما نیاز به یک مجموعه منابع نوری داریم که هریک به صورت جداگانه قابل کنترل باشند .
نور کافی برای سطح روی اجاق گاز در آشپزخانه هایی که دارای یک هواکش یا هود در بالای اجاق گاز هستند توسط چراغ هواکش تأمین می شود. اگر بالای اجاق گاز، هواکش مجهز به چراغ وجود ندارد باید یک چراغ قابل تنظیم در بالای اجاق گاز نصب شود. برای بالای سینک ظرفشویی نیز به یک چراغ نیاز است تا هنگام شب و تاریکی هوا نور کافی برای شست و شوی ظروف و مواد غذایی را برای ما فراهم کند . ترجیحاً هر یک از این چراغها باید دارای کلید کنترل مجزا باشند تا فقط در مواقع لزوم مورد استفاده قرار گیرند .
برای تأمین نور کافی در سطح روی کابینت ها نیز از آنجا که اغلب این سطوح در زیر کابینت های دیواری قرار دارند به راحتی می توان از چراغ های مهتابی که در زیر کابینت ها نصب می شوند بهره گرفت. به این ترتیب چراغ های نصب شده در زیر کابینت های دیواری بی آنکه دیده شوند و یا موجب آزار چشم باشند نور کافی را بر سطح روی کابینت ها می تابانند. چنانچه کابینت های زمینی عمیق باشند و نور محیط به اندازه کافی درون آنها را روشن نکند برای دسترسی راحت به وسایل داخل این نوع کابینت ها می توان چراغ های کوچکی در آنها نصب کرد که با کلیدهای اتوماتیک کنترل شوند و با باز و بسته شدن در کابینت ها روشن و خاموش شوند.
اگر در آشپزخانه شما محلی برای صرف غذا هست استفاده از چراغ های سقفی که ارتفاعشان قابل تنظیم است دقیقا در بالای میز غذاخوری ایده خوبی است. این چراغ ها می توانند هنگام صرف غذا روی میز را به خوبی روشن کنند و در مواقعی که از میز استفاده نمی شود فضای کلی آشپزخانه را روشنایی ببخشند.

دانستنی های کابینت

نقطه ی شروع کار برای هر آشپزخانه ای، کابینت های آن است؛ چرا که نمای ظاهر آشپزخانه ارتباط تنگاتنگی با شکل و نمای کابینت ها دارد. ضمن آنکه کابینت های آشپزخانه باید به صورتی طراحی شوند که نیازهای افراد را به سهولت برآورده کنند. بنابراین نخستین نکته درانتخاب کابینت این است که چه نوع کابینتی بهترین کارآیی را برای شما بعمل می آورد.
کابینت ها اصولا دست ساز بوده و تقریبا به هر شکل و حالتی که مشتری مایل باشد آماده می شوند. کابینت سازانی که بصورت سفارشی کار می کنند می توانند تقریبا با هر شکل و حالتی کار کرده و خواستهای شما را برآورده سازند.
استفاده از یراق آلات زیبا همانند استفاده از طلا و جواهرآلات می باشد که برای تکمیل، تزئین و گیرایی کابینتها امری ضروری می باشد. ساده ترین کابینت ها نیز با استفاده از قفل و دستگیره های زیبا و جالب توجه، نمای زیبایی پیدا می کنند. باید یادآوری کرد که یراق آلات در ابتدا انجام وظیفه محوله را بر عهده داشته و در درجه بعد به عنوان عنصر زیبایی بخش به کابینت محسوب می شوند. از سوی دیگر باید توجه داشته باشید که یک دستگیره بسیار زیبا اگر در عمل فاقد کار آرایی مورد نظر باشد به هیچ کار نمی آید زیرا که نمی تواند وظیفه اصلی خود را که همان باز کردن درب قفسه یا کشیدن کشوهای کابینت است را انجام دهد.

آشنایی با اصول طراحی آشپزخانه

جدای از نوع سبک آشپزخانه نحوه طراحی فضا بر اساس توالی فعالیت ها بسیار مهم است که  باید به آن نیز توجه نمود.

ترتیب روند انجام کارها در آشپزخانه به صورت  زیر می باشد:

ذخیره سازی، آماده سازی، شست و شو، پخت و پز و سرو غذا.

-انبار( گنجه): خالی کردن و باز کردن مواد غذایی، جاگذاری در یخچال، فریزر و قفسه ها.

– شست و شو: شست و شو مواد غذایی، ظروف.

– آماده سازی برای پخت: وزن کردن، مخلوط کردن، شیرینی پزی و .. .

– پخت و پز: شامل اجاق گاز، فر، مایکروفر، کباب کردن و سرخ کردن مواد غذایی.

– آماده سازی غذا: نگهداری غذاهای گرم، ظروف و غذاها.

– غذاخوری: قسمتی که غذای آماده شده در آنجا خورده می شود.

باید توجه کرد که برای افرد راست دست توالی کار از دست چپ به راست است.

 ترتیب جاگذاری وسایل مهم است و توالی کار باید از گنجه تا طبخ و خوردن حفظ شود.

این توالی نمی بایست بوسیله گنجه های بلند درها یا راهروها قطع شود اما ضرورتی ندارد که همگی در یک راستا و خط مستقیم قرار گیرند.

مثلث کار:

از توالی کار شرح داده شده در بالا دیده می شود که سه فعالیت وجود دارد که مربوط به سه لوازم اصلی آشپزخانه یعنی یخچال، سینک ظرف شویی، اجاق گاز می باشد. از اتصال این سه یک مثلث کار به وجود می آید.

در رأس این مثلث سینک ظرف شویی قرار می گیرد و دو سمت  چپ و راست؛ یخچال و اجاق گاز.

مراحل ترتیب قرار گیری: ابتدا یخچال بعد شست و شو سپس اجاق گاز و آماده سازی خوراک و … .

بنا به دلایل ایمنی اضلاع این مثلث نباید قطع شود به ویژه میان خط میان ظرف شویی و اجاق خوراک پزی که بیش از هر وسیله دیگر ی در آشپزخانه مورد استفاده قرار می گیرند.

فاصله بین اجاق گاز  و سینک ظرف شویی نباید بیش از حد باشد که باعث خستگی می شود مخصوصاً که در این فاصله ممکن است از ظروف سنگین برای حمل استفاده شود. از این رو دیده می شود که کار در آشپزخانه کوچک بسیار آسان تر است.

بر اساس مثلث کار و چیدمان وسایل؛ پلان آشپزخانه می تواند به چند شکل طراحی شود:

 Lشکل:

در طرح L شکل مثلث کار به طور طبیعی به وجود می آید. فضاهای کاری به طور پیوسته روی دو دیوار مجاور ایجاد می شوند.

فضای کار مورد نیاز در دو طرف اجاق گاز و سینک ظرف شویی به راحتی به وجود می آید.

از دیگر مزایای این طرح اتصال و انسجام راحت آشپزخانه با دیگر عرصه های فضای خانه می باشد.

در مقابل کابینت ها می توان یک کانتر L شکل یا به صورت جزیره قرار داد تا فضای مرکزی ادامه داشته باشد.

بهتر است در یک ضلع اجاق گاز به تنهایی جاگذاری شود و در ضلع دیگر سینک و یخچال.

 Uشکل:

ساده ترین طرح برای استفاده از تمامی لوازم است.از مزیت های این طرح داشتن تنوع زیاد طرح آشپزخانه از تمامی اندازه ها و طرح ها می باشد.

با بیشترین تعداد کمدها و کابینت ها بیشترین سطح کار را ارائه می دهد.

دسترسی به سطوح و قفسه ها و کمدها راحت تر است.چنانچه اجاق گاز در رأس Uقرار بگیرد میزان تردد در آشپزخانه را کاهش می دهد.

باید دقت داشت که سطوحی که بین اضلاع مثلث کار می باشد نباید با کمدها و قفسه های بلند شکسته شوند.

در صورت تمایل شرکت گاتا با همکاری تیم طراحی و  اجرایی مجرب تمامی پروژه های مربوط به طراحی و اجرای آشپزخانه ، بار ،آبدارخانه به سبک های کلاسیک و مدرن و تلفیقی را با رعایت اصول فنی و اجرایی  انجام میدهد..

باعث افتخار است که برای شما عزیزان طراحی مختص خودتان را با توجه به علائق شما انجام بدهیم…با ما در تماس باشید